RİA nedir?

Rahim içi araç (RİA, spiral); aile planlaması yöntemleri arasında dünyada en cok kullanılan geri dönüşümlü doğum kontrol yöntemidir.

Halk arasında spiral olarak tabir edilir. Ria'nın en önemli özelliklerinden biri uzun süreli geri dönebilir yöntemler arasında en düşük maliyetli olmasıdır. Dünya da yaklaşık olarak 110 milyon kadının istenmeyen gebelikten korunmak için ria'yı tercih ettiği tahmin edilmektedir. Ria coğrafi olarak kullanımı çok farklılıklar gösteren bir doğum kontrol yöntemidir.

Efsanelere göre develerin uzun yolculuklara çıkmadan önce rahimleri çakıl taşları ile doldurularak gebelik riskinden uzak tutulmaya çalışılırmış. Bu efsane bir yana insanlarda da RIA kullanımının benzer safhalar geçirdiğini söylemek olası. Milattan önce 400 yılları civarında Hipokrat okulunda bugünkü RIA’a benzer olarak tanımlanan rahim içine yerleştirilen ve içi koyun yağı ile doldurulmuş bir tüpten söz edilmektedir.

Gebeliğin önlenmesi amacıyla, Yeni Zellanda’da rahim içerisine taş parçalarının konduğu, Perslerde ise zencefil suyuna batırılmış sıkıca örülmüş kağıt çubukların rahimağzına yerleştirilmesi ile gebelikten korunma sağlanmaya çalışıldığı bilinmektedir.

Rahimiçi araçların gelişim öyküsü nasıldır?

Rahimiçi araçların çok eski çağlarda kullanılmaktan kaçınılması veya geliştirilmeye çalışılma çabası öz konusu olmuştur. Bunun temel nedeni o dönemlerde asepsi-antisepsinin gelişmemiş olması ve takılan rahimiçi araçlar ile gelişebilen enfeksiyon riski olmuştur. RİA ile ilgili ilk tıbbı yazı 1909 yılında Richard Richter tarafından “ipekböceği misinası” kullanılması şeklindedir.

Bu misinanın bir ucu rahim ağzından çıkacak şekilde yerleştirilerek çıkartılması için kolaylık sağlanmaya çalışılmıştır. Bundan sonra Ernest Graefenberg, halka şeklindeki gümüşe sarmak suretiyle modern rahimiçi araçların öncülünü kullanıma sunmuştur. Bu halkanın değişik formları geliştirilmiş ve hatta RIA ile ilgili ilk bilimsel konferans 1962 yılında gerçekleştirilmiştir.

Rahimiçi araçları geliştirilmesi nasıl olmuştur?

İlk RİA’ların geliştirilmesi sonrası farklı RİA tipleri üzerinde çalışılmış ve 1970!li yıllarda geliştirilen Dalkon Shield çok büyük umutlara rağmen yan etkileri nedeniyle kullanılmaması lehinde önerilerle sonuçlanılmıştır. Bundan daha da sonra Lippes-Loop ve son yıllardaki modern bakırlı T veya 7 tarzı RİA’lar kullanıma girmiştir. Lippes-loop’ların spiral yapısı nedeniyle hala günümüz dilinde yerleşik olarak “spiral” ismi rahimiçi araçlar için kullanılmaktadır. RİA’lar ile ilgili en son gelişme ise hormon (levonorgestrel) salan ve “hormonlu spiral” olarak bilinen RİA’lardır.

RİA gebeliği nasıl önler?

Çok sinsi ve dolaylı bir yoldan. Araştırmalar rahim içi aracın rahim iç örtüsüyle fiziksel temasa gelmesinin hemen ardından yerel bir doku reaksiyonu oluştuğunu, bu reaksiyonun hem yumurtanın yuvalanmasına, hem de sperme karşı düşmanca bir ortam oluşturduğunu göstermiştir. Dev bir yabancı cisim görevi yapan RİA, rahim içine çöpçü hücrelerin (makrofajların) doluşmasını sağlar. sperm ve döllendiği takdirde yumurta gibi yabancılar, bu çöpçü hücreler tarafından hızla yutulup, parçalanır.

RİA türleri

1. Bakırlı RİA: Nova T 380, Copper T 380 A, Multiload-375gibi çok çeşitli bakırlı RİA'lar mevcuttur.
2. Hormonal RİA (Progesteronlu RİA): Progestasert veLevonorgestrel-20 Intrauterin System (LNG-20 IUS, MİRENA adı ile pazarlanmaktadır). Bu tür progesteron ihtiva eden spiraller ''Rahim İçi Sistem'' olarak adlandırılır.

Günümüzde kullanılan RİA türleri giderek artmaktadır. Yaklaşık olarak 200 kadar RİA türü ve modifikasyonu vardır. Bunların hepsini de başlıca iki gruba ayırabiliriz: 1} Kimyasal aktivitesi olmayanlar: Bunlar yumuşak plastikten yapılmıştır. Yapılarında bulunan baryum nedeniyle de röntgen ışınını geçirmediklerinden, rötgen ışını ile görülebilirler.

Diğer bir deyişle film çekilerek rahim içindeki araç görülebilir. 2) Kimyasal aktivitesi olanlar: Bu tür RİA’larda, kimyasal aktivitesi olmayan RİA’lara ek olarak yapılarında bakır ya da progesteron hormonu vardır. Yani önceki RİA’lardan tek farkı, bakır ya da progesteron içermeleridir.

Son eklenenler

utv
pnf
zoe
ttn

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç